Vì sao công ty của ông Đặng Thành Tâm triền miên lỗ?

Công ty cổ phần khoáng sản Sài Gòn - Quy Nhơn (SQC) năm 2015 chỉ đạt 5,4 tỷ đồng doanh thu và lỗ gôpj 61 tỷ đồng.

Mới đây, Công ty cổ phần Khoáng sản Sài Gòn – Quy Nhơn (SQC) đã công bố báo cáo tài chính năm 2015. Theo đó, SQC chỉ đạt 5,4 tỷ đồng doanh thu, giảm 89% so với năm 2014. Trong khi đó, giá vốn hàng bán vẫn duy trì ở mức cao 66 tỷ đồng, khiến SQC lỗ gộp 61 tỷ đồng.

Mặc dù, SQC đã mạnh dạn cắt giảm tối đa các loại chi phí như chi phí lãi vay, chi phí quản lý doanh nghiệp, sắp xếp lại lực lượng lao động phù hợp,…nhưng tính chung cả năm 2015 SQC vẫn lỗ 96 tỷ đồng.

Năm 2015 là năm thua lỗ thứ 3 liên tiếp của SQC, sau khi đã lỗ 125 tỷ đồng vào năm 2014 và 27 tỷ đồng vào năm 2013. Vì vậy, SQC đang đối mặt với nguy cơ bị hủy niêm yết theo quy định của Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX). Trước đó, SQC đã bị ngưng giao dịch ký quỹ từ ngày 31/3/2015.

Ông Đặng Thành Tâm hiện tại là cổ đông lớn nhất tại Khoáng sản Sài Gòn - Quy Nhơn, với tỷ lệ sở hữu 41,1%.

Nguyên nhân thua lỗ liên tục được bà Trần Thị Điệp, Kế toán trưởng SQC cho biết: “Thị trường các sản phẩm titan vẫn chưa hồi phục nên mặc dù Công ty đã nỗ lực tìm kiếm khách hàng, kể các khách hàng nhỏ lẻ nhưng vẫn chưa bán được hàng tồn kho”. Mặt khác, do phát sinh dự phòng giảm giá hàng tồn kho tiếp tục neo giữ giá vốn hàng bán ở mức cao.

Ngoài ra, SQC cũng khó khăn trong việc chủ động nguồn nguyên liệu quặng titan vì các mỏ được cấp phép đã khai thác hết nên nhà máy titan vẫn tạm ngừng hoạt động.

Trong một diễn biến liên quan, ngày 1/2/2016, Hội đồng quản trị của SQC đã bổ nhiệm bà Huỳnh Thị Ngọc Lan giữ chức vụ Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc để thay cho bà Đặng Thị Hoàng Phượng và lên kế hoạch tổ chức Đại hội cổ đông vào tháng 4/2016.

Tính đến hết năm 2015, tổng tài sản Khoáng sản Sài Gòn - Quy Nhơn đạt 1.284 tỷ đồng, trong đó chủ yếu bao gồm 760 tỷ đồng đầu tư tài chính dài hạn, chi phí trả trước 198 tỷ đồng và tồn kho 192 tỷ đồng. SQC cũng có 384 nợ phải trả.

SQC đang nắm giữ 26,5 triệu cổ phiếu SPT, tương đương 22% cổ phần của SPT, với tổng giá trị đầu tư đạt 649 tỷ đồng.

Ông Đặng Thành Tâm hiện là cổ đông lớn nhất tại SQC với tỷ lệ sở hữu 41,1%. Tiếp theo là Tổng công ty Phát triển đô thị Kinh Bắc (KBC) do ông Tâm làm Chủ tịch nắm giữ 7,07%; CTCP Công nghệ Viễn thông Sài Gòn nắm giữ 5,84%.

CTCP Khoáng sản Sài Gòn - Quy Nhơn thành lập năm 2006 là công ty con của Tập đoàn Đầu tư Sài Gòn. Công ty chuyên về lĩnh vực khoáng sản như khai thác titan, quặng thô, luyện thép... Tháng 12/ 2009, cổ phiếu SQC được niêm yết trên HNX.

Hướng đi nào cho doanh nghiệp Việt Nam trên sân chơi TPP?

5 ngành chịu ảnh hưởng từ TPP là dệt may-giày da, nông thủy sản, ôtô và ngành phụ trợ, dược, công nghệ cao sẽ được hỗ trợ tháo gỡ vướng mắc chuẩn bị tâm thế trước hội nhập.

Mang tính thời sự và hướng tới giải quyết các vấn đề cấp bách của nền kinh tế, “Hội nghị lãnh đạo doanh nghiệp Việt Nam” (Vietnam Leadership Summit 2016) tổ chức ngày 8/4 tại TP HCM được đánh giá là sự kiện kinh tế lớn năm 2016. Chủ đề “Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương – Cơ hội và thách thức trong kinh doanh tại Việt Nam” là nội dung tập trung của hội nghị.

Hơn 500 doanh nghiệp tham gia sẽ được giải đáp các vướng mắc, hỗ trợ tìm kiếm giải pháp cạnh tranh cho doanh nghiệp khi tham gia sân chơi TPP.

Các vấn đề được thảo luận chính tại hội nghị là đầu tư – thương mại, sở hữu trí tuệ và lao động, tương ứng với 3 chính sách nổi trội trong cam kết TPP. 5 ngành mũi nhọn chịu ảnh hưởng trực tiếp từ Hiệp định TPP sẽ được Hội nghị tập trung tháo gỡ là dệt may-giày da, nông thủy sản, ôtô và ngành phụ trợ, dược, công nghệ cao.

Hội nghị hướng tới mục tiêu giúp doanh nghiệp nắm được thông tin chính xác về các thay đổi trong chính sách tại Việt Nam khi Hiệp định TPP chính thức có hiệu lực.

Các chuyên gia, lãnh đạo bộ, ngành là người trực tiếp tham gia quá trình đàm phán thực hiện hiệp định cũng sẽ đưa ra định hướng giúp doanh nghiệp chuẩn bị nguồn lực để chuẩn hóa nền tảng công nghệ, nâng cao năng lực cạnh tranh tại thị trường khu vực Thái Bình Dương, tránh hệ quả suy yếu, phá sản do không được chuẩn bị trước làn sóng cạnh tranh từ thế giới.

TPP chính thức được ký kết giữa 12 nước thành viên gồm Australia, Brunei, Canada, Chile, Nhật Bản, Malaysia, Mexico, New Zealand, Peru, Singapore, Mỹ và Việt Nam ngày 4/2/2016.  

Hiệp định đưa ra 5 tiêu chí đồng nhất giữa các quốc gia là tiếp cận thị trường toàn diện, đưa ra cam kết mang tính khu vực, giải quyết những thách thức mới, thương mại toàn diện và là nền tảng cho hội nhập khu vực. Khi hoàn tất, TPP sẽ bao phủ 40% kinh tế toàn cầu và bổ sung cho GDP thế giới thêm gần 300 tỷ USD mỗi năm.

'Thịt mình đang ăn toàn... đôla'

Có những nghịch lý đau lòng: giá sản xuất trung bình 1kg thịt heo hiện nay tại VN cao xấp xỉ 22% so với Mỹ; ngành chăn nuôi không phát triển được, bởi thịt mình đang ăn toàn đôla.

Thử làm một phép so sánh nhỏ, GDP bình quân đầu người của Việt Nam vào khoảng 2.000 USD/người/năm, trong khi GDP bình quân đầu người của Mỹ gấp hàng chục lần, nhưng giá sản xuất trung bình 1kg thịt heo hiện nay tại Việt Nam cao xấp xỉ 22% so với giá sản xuất trung bình 1kg thịt heo ở Mỹ (và một số nước khác như Mexico, Úc).

“Đi bán giùm sữa cho nông dân là chưa đủ, phải làm sao cho họ sống được bằng sản xuất kinh doanh sữa có hiệu quả. Đó là trách nhiệm của Nhà nước và cả doanh nghiệp Việt Nam!”

Theo số liệu tổng hợp của Tổ chức Lương nông Liên Hiệp Quốc (FAO), năm 2015 mức tiêu thụ đạm động vật (thịt + thủy hải sản) bình quân Việt Nam khoảng 84 kg/người/năm (trong đó thịt chiếm 62%), trị giá sản phẩm thịt khoảng 168 USD/người/năm. Rõ ràng, người Việt Nam đang tiêu thụ lượng thịt ít hơn, với giá cao hơn và chất lượng thì không thể bằng.

Nếu phân tích kỹ mới thấy một nghịch lý: nông nghiệp hiện chiếm hơn 18% tổng GDP cả nước nhưng ngành chăn nuôi vẫn không phát triển được, bởi thịt mình đang ăn toàn... đôla.

Thịt Việt Nam hiện nay đang ăn toàn... đôla.

Từ nguyên liệu thức ăn cho gia súc như bắp, bã đậu nành, cám gạo, đến các loại thuốc cho heo, gà, cá... đều phải nhập bằng ngoại tệ.

Tổng hợp từ báo cáo thống kê cho thấy thị trường thức ăn chăn nuôi năm 2015 ước tính trị giá 6,92 tỉ USD, trong khi giá trị nhập khẩu nguyên liệu cho ngành này hơn 4,8 tỉ USD. Vì sao phải nhập? Vì giá rẻ hơn và chất lượng tốt hơn mình rất nhiều.

Thêm một ví dụ nữa, cả nước Mỹ chỉ cần vài ngàn nông trại hiệu quả cao là đủ phục vụ hơn 300 triệu dân, trong khi đó cả nước mình có đến hàng triệu hộ chăn nuôi quy mô nhỏ lẻ, chi phí giá thành cao.

Để chạy theo lợi nhuận, một bộ phận nông dân sẵn sàng sử dụng chất tạo nạc, chất tăng trọng, hóa chất cấm trong trồng trọt, qua mặt người tiêu dùng về chất lượng mà vẫn tiêu thụ được.

Tất cả những vấn nạn từ thịt bẩn, rau bẩn suốt một thời gian dài đã dẫn đến hệ lụy về sức khỏe, góp phần không nhỏ trong việc đưa Việt Nam trở thành một trong những nước có tỉ lệ ung thư cao trên thế giới.

Nhìn qua ngành mía đường, nghịch lý nhưng vẫn tồn tại nhiều năm nay. Khi khó khăn, thiếu đường, chúng ta phải nhập khẩu đã đành, bây giờ đủ đường cũng phải nhập khẩu. Vì sao?

Vì giá đường nhập khẩu thấp hơn trong nước. Phân tích ra mới thấy không đủ đường không phải vì thiếu mía, mà vì chữ đường trong cây mía của Việt Nam luôn thấp hơn so với Thái Lan.

Một hộp nước cam, nước thơm, nước táo... được sản xuất và đóng hộp tại Việt Nam nhưng nguyên liệu sử dụng trong đó đều được nhập khẩu từ nước ngoài!

Điểm lại chuỗi giá trị trong chế biến thực phẩm đạm động vật từ nông trại (farm), thức ăn chăn nuôi (feed) và thực phẩm (food) suốt một thời gian dài vừa qua gần như vắng bóng những doanh nghiệp Việt Nam có tầm cỡ đầu tư một cách tập trung và hoàn chỉnh.

Vì thế, cho đến nay lợi thế đã tạm thời nghiêng về các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) có nguồn vốn lớn, công nghệ tiên tiến, kinh nghiệm lâu năm, họ đang dẫn dắt và kiểm soát theo đúng quy luật của kinh tế thị trường.

Vì vậy, cần phải giải bài toán làm sao tái cấu trúc mô hình, mở rộng quy mô, để dần dần tham gia chuỗi giá trị nhằm giảm chi phí trong lộ trình nâng cao năng lực cạnh tranh.

Trước ngưỡng cửa hiệp định TPP và AEC đã có hiệu lực, chúng ta phải thấy đây là cơ hội để doanh nghiệp Việt Nam nhìn lại, nhận ra mình trong điều kiện có thể, tìm được hiệu quả trong đầu tư nông nghiệp.

Ngay cả chính sách cho nông nghiệp phải mang tầm chiến lược và thực thi được trong hiện trạng của nền kinh tế. Khuyến khích đầu tư và nâng cao vị thế cạnh tranh của doanh nghiệp nội địa là bài toán cho cả Nhà nước và doanh nghiệp hiện nay.

Đặc biệt, Nhà nước phải luôn cân nhắc sự bình ổn về giá, mức độ cung cầu trong những thời điểm phải đối mặt với sự biến động của thị trường, kể cả vấn đề về an ninh an toàn lương thực thực phẩm. Vai trò này liệu có thể dựa vào doanh nghiệp FDI?

Hơn lúc nào hết, doanh nghiệp Việt Nam cần gánh vác vai trò của mình, để xác lập lại “trật tự” trong quá trình hội nhập hiện nay, không chỉ Nhà nước mới có trách nhiệm bảo đảm lương thực, thực phẩm, sức khỏe cho người dân, mà doanh nghiệp trong nước cũng cần có trách nhiệm đó.

Mô hình trang trại lớn, không thể làm ăn gian dối, chính sách cho nông nghiệp phải làm sao bảo đảm sự công bằng, minh bạch, đủ để ngăn chặn những doanh nghiệp làm ăn gian dối, khuyến khích doanh nghiệp làm ăn đàng hoàng... chính là những nhân tố quan trọng nhất giúp nông nghiệp chuyển mình.

Nhật Bản mở chiến dịch lớn đưa hàng hóa vào Việt Nam

Nếu Thái Lan phủ rộng hàng của mình vào các đại siêu thị thì người Nhật lại lựa chọn cửa hàng tiện lợi để làm bàn đạp đưa hàng tiêu dùng vào thị trường Việt Nam.

Ông Hayashi Motoo, Bộ Trưởng Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản (METI) đang cùng 18 doanh nghiệp, tập đoàn bán lẻ lớn nhất tiến hành khảo sát thị trường Việt Nam, chuẩn bị cho chiến dịch đưa hàng hóa xâm nhập thị trường này.

Xây chắc cứ điểm tại Việt Nam

Các doanh nghiệp trong chuyến khảo sát lần này hầu như chưa đầu tư tại Việt Nam, và đây là lần đầu tiên họ tìm hiểu thị trường để đưa hàng hóa của mình vào. Đa phần trong số này là doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh thực phẩm, nông sản và hàng tiêu dùng nhanh. Tất cả thành viên tham gia đều cho rằng, việc đưa hàng Nhật vào Việt Nam cần phải được chuẩn bị kỹ các khâu, từ hạ tầng xã hội, dịch vụ thanh toán và kênh phân phối phải thực sự hoàn chỉnh.

Ông Hayashi Motoo, Bộ Trưởng Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản khảo sát một cửa hàng tiện lợi tại Việt Nam chiều 20/3.  Ảnh: Việt Dũng

Chuyến thị sát này cho thấy việc đưa hàng hóa Nhật Bản vào Việt Nam đang được tính toán kỹ lưỡng. Trước mắt họ khảo sát xem cần bán sản phẩm nào, và làm thế nào để thu hút được người Việt Nam dùng hàng Nhật. Thông tin từ thành viên đoàn, các cửa hàng tiện lợi (CHTL) của quốc gia này đang triển khai tại Việt Nam được xây dựng như những cứ điểm khảo sát tối ưu nhất về thông tin và hành vi tiêu dùng tại Việt Nam.

Bộ trưởng Hayashi cho biết, một Japan Fair nhằm giới thiệu và bán thử các mặt hàng Nhật Bản sẽ diễn ra vào tháng 11 tới. Bộ trưởng cũng thông báo về kế hoạch thành lập một hội đồng để hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ muốn đầu tư vào thị trường Việt Nam. Hội đồng này bao gồm JETRO, Tổng lãnh sự quán Nhật Bản, các cơ quan tài chính liên quan, các chuyên gia tư vấn cho doanh nghiệp. JETRO đặt mục tiêu phối hợp với các công ty sở hữu những chuỗi CHTL để tăng cường quảng bá sản phẩm từ nhiều vùng khác nhau ở Nhật Bản đến Việt Nam.

Như vậy, động thái đầu tiên của chính phủ Nhật Bản cho chiến dịch này là hỗ trợ hoạt động của các CHTL, định hướng sản phẩm cho các cửa hàng này đưa ra thị trường và làm cách nào mở rộng cửa hàng càng nhanh càng tốt. Cụ thể, ngoài các chuỗi CHTL đã hoạt động thì chuỗi cửa hàng Seven Eleven đang điều tra và có kế hoạch mở trong năm nay.

Người Nhật đón TPP từ Việt Nam

Việt Nam cũng là nước đầu tiên mà JETRO áp dụng kế hoạch này, nếu mô hình thành công thì sẽ triển khai ở các nước khác. Bộ trưởng Hayashi khẳng định, Việt Nam đang là thị trường được chú ý nhất hiện nay vì nhiều lý do. Đầu tiên, đây là thị trường có quy mô dân số đến 90 triệu dân, cơ cấu dân số trẻ, trong khi thu nhập của người dân đang tăng lên, khoảng 5.000 USD/năm. Ngoài ra, ông đánh giá Việt Nam là một thị trường “chưa khai phá”, hỗ trợ tốt cho hàng Nhật vì nhu cầu mua sắm ngày càng tăng.

Trưởng đại diện JETRO tại TP HCM, ông Yasuzumi Hirotaka chia sẻ: “Hành vi tiêu dùng của người Việt Nam là một yếu tố doanh nghiệp quan tâm. Cụ thể, sau khi triển khai các CHTL tại đây, chúng tôi nhận thấy các sản phẩm có giá thành rẻ bán rất chạy, trong khi các mặt hàng giá trị cao lượng tiêu thụ còn hạn chế. Từ việc khảo sát này, doanh nghiệp Nhật có chiến lược tốt về sản phẩm. Lần này họ sẽ đẩy mạnh các mặt hàng có giá trị gia tăng cao nhưng giá thành ở mức chấp nhận được với người Việt”.

Không chỉ quan tâm đến việc đưa hàng hóa vào mà chính phủ và các doanh nghiệp Nhật Bản còn tìm cách hỗ trợ việc xây dựng các hệ thống thanh toán, tài chính để thúc đẩy việc bán hàng một cách thuận tiện nhất, tạo điều kiện cho hàng Nhật được lưu thông tối ưu nhất tại Việt Nam.

Đại diện JETRO tại TP HCM, cho biết chuyến đi của Bộ trưởng Hayashi nhằm thăm dò, khảo sát thị trường, tìm đầu ra cho các sản phẩm nông sản và nguyên liệu, thực phẩm của Nhật. Tuy nhiên, nếu muốn sản phẩm Nhật phát triển tốt, đảm bảo được chất lượng thì cần cải thiện nhiều vấn đề khách quan tại Việt Nam.

Trưởng đại diện JETRO tại TP HCM lý giải việc Nhật Bản muốn đẩy mạnh đưa hàng hoá nông sản vào Việt Nam trong thời điểm này nhằm đón đầu các ưu thế của hiệp định TPP, như thuế sẽ giảm, và các cam kết về đơn giản hoá thủ tục hải quan. Doanh nghiệp lớn thì đã có kinh nghiệm về triển khai kinh doanh ở nước ngoài, nhưng đây là điểm yếu của các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Do vậy, một trong những kênh để mở rộng chính là CHTL để họ tiếp cận thị trường một cách an hơn.

Những vấn đề về kiểm dịch, thông quan đang là một trở ngại lớn để hàng hóa Nhật Bản vào Việt Nam một cách đảm bảo nhất. Ông Yasuzumi bày tỏ lo ngại rằng, tuy mức thuế có thể giảm, nhưng thủ tục vẫn kéo dài, từ đó làm tăng chi phí của doanh nghiệp. Chẳng hạn, một sản phẩm có thời hạn sử dụng nửa năm, nhưng thủ tục nhập khẩu để được vào Việt Nam cũng kéo dài tương tự. Nên ngay khi sản phẩm vừa hoàn thành thủ tục để vào thị trường thì đã phải bán ngay, ảnh hưởng đến chi phí của doanh nghiệp. Đây là một trong những điều mà doanh nghiệp Nhật Bản quan tâm nhất.

Trả lời Zing.vn về tỷ lệ hàng hoá trong các CHTL, Trưởng đại diện JETRO tại TP HCM cho biết, những cửa hàng này sẽ ưu tiên bán hàng Việt Nam nhiều hơn, để phù hợp với khả năng mua sắm của người dân địa phương, song song với việc quảng bá những mặt hàng của nhiều vùng, miền tại Nhật Bản.

“Một trong những mặt hàng Nhật sẽ được bán ở các CHTL là bánh, kẹo. Rất nhiều sản phẩm mà các bạn có thể chưa biết đến, nhưng chúng rất được người dân Nhật Bản yêu thích. Chúng tôi muốn giới thiệu những sản phẩm như vậy tại thị trường Việt Nam. Tuy nhiên, hàng hoá bày bán ở CTHL thì không thể kê giá quá cao. Do đó, chúng tôi sẽ lựa chọn những sản phẩm có giá cả hợp lý mà vẫn bảo đảm chất lượng”, ông nói. 

Tại Nhật Bản, các CHTL không chỉ là nơi để bán hàng hoá. Đây còn là nơi nghiên cứu thị hiếu của người tiêu dùng, xem họ thích mặt hàng nào để cửa hàng bày bán các sản phẩm đó. CHTL còn phục vụ một số dịch vụ khác như rút tiền tại các quầy ATM đặt sẵn, mua vé một số sự kiện, thanh toán các hoá đơn… Ông Yasuzumi cho biết, số lượng CHTL ở Việt Nam hiện chưa đến 200, ông tin tưởng con số này sẽ mở rộng đáng kể trong tương lai, đến 500 hoặc thậm chí 1.000. Khi đó, lượng sản phẩm Nhật Bản tìm đường vào Việt Nam cũng tăng lên đáng kể. Phía Nhật Bản tin tưởng, đây là kênh có thể nắm bắt được thị hiếu khách hàng tốt nhất.

Ông chủ 8X đóng tàu khủng vươn khơi giữ chủ quyền

Sinh năm 1985, Lê Văn Sang (Thuận Phước, Hải Châu, Đà Nẵng) có trong tay đội tàu đánh bắt, hậu cần “khủng” nhất miền Trung. Anh là 1 trong 10 gương mặt trẻ Việt Nam tiêu biểu 2014.

Thủ lĩnh 8X

Biển động nhẹ, trời nắng gắt. Thuyền viên trên tàu Sang Fish 01 ngon giấc sau đêm trắng bủa lưới. Sang ngồi trực sẵn trên cabin, cầm chắc bộ đàm Icom rè rẹt tiếng đầu dây chuyện trò. Ngày nào cũng thế, Sang liên tục cập nhật thông tin đất liền đến từng vị trí, tình hình thu gom của các đội tàu hậu cần đang ngang dọc Hoàng Sa. Người gầy cao, nụ cười hiền, ánh vẻ lạc quan, tin tưởng. 

Sang chạy như con thoi khắp các vị trí trên tàu Sang Fish 01 tròng trành sóng. Khi ở cabin chỉ huy, lúc hòa nhịp kéo lưới cùng bạn tàu. “Tàu mới đưa vào đánh bắt, mình phải theo sát để động viên, hướng dẫn anh em”, Sang nói.

Thuộc diện nhỏ tuổi nhất tàu, nhưng Sang được anh vợ Phan Bé - đồng chủ tàu Sang Fish 01- tin tưởng, đặt vị trí chỉ huy các hải trình cho tàu vỏ thép.

Sinh ra trong gia đình ngư dân truyền thống, Sang từng chọn ngã rẽ riêng cho mình- kinh doanh. Tốt nghiệp trường CĐ về Marketing và quản lý khách sạn ở TP HCM, Sang mở công ty tổ chức sự kiện. Cú thất bại 500 triệu đồng khiến Sang điêu đứng. Năm 2010, trở về quê nhà, Sang được cha Lê Mến rủ đi biển… chơi. Ai ngờ chất biển tiềm tàng bấy lâu dồn nén, nay như cá gặp nước. 

Sang tự nhủ: Thương trường chưa chắc khốc liệt như ngư trường và quăng thân mình vào thử thách. Học, thi lấy bằng thuyền trưởng, Sang trực tiếp làm tài công cho con tàu 90CV ngang dọc vùng biển gần bờ, manh nha nghề hậu cần. “Vùng biển rộng, ngư trường phong phú nhưng đội tàu hạn chế, thiếu tàu hậu cần, cách đánh bắt vẫn theo kiểu truyền thống, mang tính kinh nghiệm”, Sang nói.

Thuyền trưởng Lê Văn Sang.

Ý tưởng đột phá lóe lên trong đầu chàng ngư dân trẻ. Sang mạnh dạn bàn với gia đình, nâng cấp tàu cũ, mua thêm tàu cá, đóng tàu mới và trang bị thêm các xe cấp đông, tạo thành mô hình tổ đội hậu cần lần đầu tiên của Đà Nẵng. Năm 2012, ngày Sang hạ thủy con tàu hậu cần ĐNa 90444 gần 1.200 CV (sau nâng cấp lên 1.300 CV) khiến khắp làng chài Đà Nẵng kinh ngạc. 

Con tàu tổng trị giá 3 tỷ đồng, to, dài, cao thuộc hàng “khủng” nhất trong các đội tàu hậu cần miền Trung. Không dừng lại, Sang luôn ấp ủ phải làm sao ứng dụng công nghệ tốt nhất, hiện đại nghề cá. Tàu cá vỏ thép thế giới có từ lâu nhưng Việt Nam vẫn là con số không tròn trĩnh. Khi Chính phủ thí điểm đóng 20 tàu thép cho Quảng Ngãi, Sang bàn với anh vợ Phan Bé đăng ký triển khai.  Nhiều người ngần ngại, nhưng Sang quả quyết: “Chắc chắn sẽ hiệu quả!”. Cả năm trời, Sang tự mày mò, nghiên cứu tài liệu, thiết kế mẫu tàu sắt, trình đơn vị đóng tàu, hình hài tàu vỏ thép thương hiệu Sang Fish 01.

Giữa tháng 7/2014, con tàu hạ thủy, về cửa biển Đà Nẵng trước sự trầm trồ, thán phục. Con tàu kỳ vọng thực hiện nhiệm vụ kép vừa thu gom hậu cần, vừa khai thác bằng nghề lưới vây. Ba chuyến thực nghiệm hậu cần, con tàu Sang Fish 01 khẳng định ưu điểm bởi khả năng lướt sóng, giảm nhiên liệu và bảo quản sản phẩm tối đa. Tuy nhiên, Sang trăn trở: “Mình đang tính cải tạo cabin. Bản thiết kế của mình, tầng 2 cabin nhỏ để khi tàu lớn cập mạn tàu thép sẽ không bị va đập, hư hại”.

Làm chủ công nghệ 

Sang thuộc làu từng tính năng thiết bị trên tàu. Theo Sang, để vận hành tàu thép từ thuyền trưởng, máy trưởng đến các bạn tàu phải có kỹ năng “đặc biệt”, cao hơn tàu gỗ truyền thống. Bản thân Sang tự trau dồi, nghiên cứu và phổ biến các kiến thức về hàng hải, rađa, phát huy công năng của các thiết bị tầm ngư…

“Ngư dân có kinh nghiệm nếu thêm kiến thức, kỹ năng đánh bắt hiệu quả sẽ gấp đôi, gấp ba”, anh Sang nói. Thuyền trưởng Phan Bé cũng tâm đắc: Sau vài sự cố, mọi chuyện trên tàu đã vận hành trơn tru, bài bản hơn. Tàu thép hiện đại nhưng người sử dụng phải tương thích. 

20 tuổi theo nghiệp biển, 30 tuổi, anh Bé có tàu riêng. Từng là chủ nhân đôi tàu giã cào QNg 94679 và QNg 94088, tổng công suất hơn 1.000 CV, trong 2 năm 2012-2013, anh Bé quyết định bán sạch để cùng em vợ Lê Văn Sang, hùn vốn, đóng tàu vỏ thép. Theo anh Bé, Sang trẻ tuổi nhưng quyết đoán, bản lĩnh và có cách tính toán phù hợp. Mình nếu bảo thủ cứ chạy theo tàu gỗ thì khó mà góp phần hiện đại nghề cá được. 

Nhớ lần tranh luận với nhau về chuyện thiết kế mẫu tàu theo quy phạm, với chiều cao thành mạn phải đạt 70 cm, gây khó cho ngư dân, Sang phản pháo: Kể cả bộ phận tư vấn nhà máy đóng tàu, họ cũng nhầm. Có hai quy chuẩn giữa be chắn sóng (70 cm) và be chắn lưới (30-40 cm). Tùy mình chọn để triển khai. Vấn đề cần giải quyết tốt mối quan hệ giữa kinh nghiệm thực tiễn và lý thuyết. Đưa vào khai thác tàu Sang Fish 01, Sang đang tiếp tục tự thiết kế, hoàn chỉnh mẫu tàu vỏ thép đánh bắt thứ 2.

Trẻ tuổi nhưng rắn rỏi đầy cương nghị, Sang tự nhủ đến với chủ trương đóng mới tàu thép công suất lớn không theo kiểu “phong trào” mà luôn muốn tạo ra một sự tiên phong, đột phá trong cách nghĩ, cách làm. Chàng thủ lĩnh trẻ quyết định tập trung đầu tư dàn ngư lưới cụ với số tiền ngang ngửa với thân tàu vỏ thép. 

Lãnh đạo Hội Nghề cá TP Đà Nẵng đồng tình với nhận định này, nhấn mạnh: “Câu chuyện tàu vỏ thép không chỉ thay mới vỏ tàu từ vỏ gỗ bằng vỏ thép, không chỉ vấn đề cơ giới hóa ngành nghề khai thác thủy sản mà là cơ hội, thời cuộc để ngư dân bước vào giai đoạn mới nâng cấp trình độ đánh bắt chuyên nghiệp, hiện đại hơn. Ngư dân phải thực sự là những người chủ ở cả phương diện thủ tục hành chính và công nghệ, kỹ năng đánh bắt. Anh Sang chính là một người đi tiên phong như thế”. 

Tháng  8/2015, anh Lê Văn Sang thành lập Hợp tác xã Nghề cá Hải Nhi trên cơ sở Tổ hợp dịch vụ hậu cần nghề cá Vùng khơi số 1 TP Đà Nẵng. Hiện nay, Hợp tác xã có 12 thành viên và đội tàu 10 chiếc (trong đó, có một tàu vỏ thép). Bên cạnh đẩy mạnh sản xuất trên biển, Hợp tác xã đầu tư vào nhiều loại dịch vụ trên bờ như sản xuất nước đá, cung cấp ngư cụ... Hiện nay, Hợp tác xã đang đầu tư đóng mới thêm một tàu vỏ thép dịch vụ hậu cần. 

Giám đốc Hợp tác xã Nghề cá Hải Nhi Lê Văn Sang chia sẻ: Luôn xác định làm việc trên biển cần có sự đoàn kết tập thể nên mình lựa chọn mô hình kinh tế phù hợp là hợp tác xã. Mô hình này giúp nâng cao khả năng kết nối, tập trung được nguồn lực về vốn, nhân công...  và điều kiện ký kết hợp đồng với các công ty sản xuất, sơ chế. Việc chuyển đổi mô hình kinh tế gắn với xu thế ngày càng có nhiều tàu vỏ thép ra những vùng khơi xa hơn, mở rộng ngư trường đánh bắt. 

“Biển thì rộng lớn, tàu bè và phương tiện đánh bắt ngày càng hiện đại, mình không thể mãi trong vùng gần bờ”, anh Sang nói.

Phượt thủ mở công ty khởi nghiệp tỷ đô đầu tiên của Nhật

Năm 2012, Shintaro Yamada 35 tuổi, độc thân và bế tắc với công việc. Vì vậy, anh rời khỏi thành phố Tokyo, Nhật và bắt đầu hành trình khám phá thế giới.

Rời khỏi thành phố tiện nghi và thoải mái, Yamada dấn thân vào các chuyến du lịch giá rẻ. Suốt chuyến đi, anh thường ở cùng với người địa phương, sống trong các phòng trọ không có nước nóng với giá 5 USD một đêm và di chuyển bằng cách xin quá giang hoặc bắt xe bus.

Theo Bloomberg, sau 6 tháng, người đàn ông này đặt chân tới 23 quốc gia, ở lại trong nhà của người du mục tại rìa sa mạc Sahara, ngắm nhìn những con rùa ở quần đảo Galapagos (Ecuado) và thăm nơi Đức Phật niết bàn ở Ấn Độ.

Chuyến đi khiến Yamada nhận ra rằng điện thoại di động đã phủ sóng tới những ngôi làng nghèo nhất và mọi người khao khát học hỏi công nghệ để khám phá thế giới rộng lớn.

Điều này khiến anh quyết tâm mở một công ty có thể giúp người dân ở nhiều quốc gia có thể kết nối với nhau và Mercari Inc., một trang web thương mại điện tử - thứ kết nối giữa người mua và người bán, ra đời.

Gần đây, công ty của anh trở thành công ty khởi nghiệp đầu tiên của Nhật đạt giá trị ít nhất 1 tỷ USD.

Sau 6 tháng khám phá thế giới, Yamada trở về Nhật Bản và mở công ty khởi nghiệp. Ảnh: Bloomberg

"Chuyến đi khiến tôi mở rộng đầu óc và thôi thúc tôi làm một thứ gì đó hữu ích tại bất kỳ nơi nào trên thế giới", người đàn ông 38 tuổi chia sẻ.

Diện chiếc áo sơ mi màu hồng nhạt và ngồi tại trụ sở công ty ở thủ đô Tokyo, Yamada cho hay: "Tôi bắt đầu nghĩ về một sân chơi cho phép mọi người trao đổi mọi thứ trên điện thoại di động".

Bên cạnh đó, trước khi hợp tác với 2 nhà sáng lập khác để tạo ra Mercari vào năm 2013, Yamada phải học hỏi thêm kiến thức liên quan đến ý tưởng. Ngoài ra, công ty cũng bán cổ phiếu cho các nhà đầu tư, gồm Mitsui & Co. và Globis Capital Partners, để gây quỹ 74 triệu USD. Hiện tại, Mercari toạ lạc tại khu Roppongi Hill cùng với Google và Goldman Sachs Group.

Chú kỳ lân đơn độc

Theo CB Insight, hiện tại, thế giới có khoảng 155 "chú kỳ lân", cách gọi của các công ty khởi nghiệp được định giá trên 1 tỷ USD. Trong đó, 92 ở Mỹ, 25 ở Trung Quốc và 8 tại Ấn Độ. Dù là nền kinh tế lớn thứ 3 thế giới nhưng Nhật Bản có rất ít công ty khởi nghiệp và sự thành công của Mercari càng làm nổi bật tình trạng khan hiếm này.

Nguyên nhân là thiếu quỹ đầu tư mạo hiểm và văn hoá sợ rủi ro tại xứ sở hoa anh đào. Những người giỏi và thông minh nhất thường đầu quân cho các tập đoàn lớn và làm việc ở đó cả đời.

Tuy nhiên, Yamada cho rằng vấn đề không quá nghiêm trọng như các nhà quan sát nhận định. Nhiều công ty công nghệ của Nhật trở thành công ty đại chúng trước khi đạt giá trị 1 tỷ USD. Và đất nước này tồn tại các quy định dễ dàng dành cho những doanh nghiệp nhỏ có tốc độ tăng trưởng cao khi niêm yết trên sàn chứng khoán. Thị trường TSE Mothers chỉ yêu cầu 10 triệu USD tiền vốn hoá và không có điều kiện khắt khe về thu nhập. Trong khi đó, những công ty muốn niêm yết trên thị trường công nghệ cao Nasdaq cần phải có ít nhất 50 triệu USD tiền vốn hoá hoặc 750 USD lợi nhuận.

Dù vậy, người đàn ông này nghĩ Nhật Bản cần nhiều doanh nhân hơn, những người như Steve Jobs và Mark Zuckerberg. "Không nhiều người Nhật cố gắng tự lập công ty vì sợ thất bại. Có thể nếu tôi làm điều này, nhiều người sẽ tin tưởng hơn về khả năng thành công", anh nói.

Đi những con đường không ai chọn

Hiện tại, Yamada muốn phát triển kinh doanh tại thị trường Mỹ. Ảnh: Bloomberg

Trước đây, Yamada học toán tại trường Đại học Waseda, một ngôi trường uy tín - nơi mà các sinh viên sau khi tốt nghiệp thường đến làm việc cho các ngân hàng hàng đầu đất nước hoặc những công ty thuộc nhóm blue-chip trên sàn chứng khoán. Anh tham gia phát triển một trang bán đấu giá cho Rakuten Inc. với tư cách nhân viên tập sinh. Thời gian đó, anh gặp Hiroshi Mikitani, người sáng lập Rakuten, và quan sát người này xây dựng đế chế bán lẻ trị giá 14 tỷ USD.

Thay vì ở lại Rakuten sau khi tốt nghiệp, Yamada thành lập một công ty trò chơi gọi là Unoh Inc. vào năm 2001. Công ty này từng gặt hái một số thành công và bị thâu tóm bởi Zynga Inc. vào năm 2010.

Ngoài ra, anh giúp nội địa hoá các ứng dụng cho một công ty có trụ sở tại San Francisco, kẻ đi đầu trong thể loại trò chơi đơn giản như FarmVille. Công việc này kéo dài khoảng 18 tháng. Sau đó, Yamada muốn làm việc trong một dự án có quy mô toàn cầu. Điều này dẫn anh đến cuộc phiêu lưu kéo dài 6 tháng và thành lập nên Mercari cùng với 2 cựu sinh viên của trường Waseda là Tommy Tomishima và Ryo Ishizuka.

Lợi thế của Mercari là được thiết kế đặc biệt dành cho điện thoại di động, giúp các cá nhân dễ dàng xem hoặc bán sản phẩm của họ. Người ta bán mọi thứ, từ quần áo và đồ điện tử đến vé bóng chày. Trong khi sức mạnh hiện có của trang này vẫn chưa được chứng minh, ứng dụng của họ đã được tải về khoảng 32 triệu lần và tạo ra khoảng 10 tỷ yen trong giao dịch hàng tháng, Yamada chia sẻ.

“Thị trường cho dịch vụ kết nối doanh nghiệp với khách hàng đã khá phát triển nhưng các ứng dụng kết nối giữa người dùng với nhau vẫn còn nhiều khoảng trống. Mercari là công ty dẫn đầu tại Nhật Bản trong lĩnh vực này và nhận về nhiều lợi ích”, Tomoaki Kawasaki, một nhà phân tích tại Công ty Chứng khoán Iwai Cosmo, nói.

Trận chiến lớn

Yamada đang đặt ra một chiến lược nhằm thúc đẩy Mercari phát triển tại Mỹ - sân nhà của những người tiên phong trong ngành công nghiệp này là Amazon và EBay. Dịch vụ của Mercari xuất hiện từ tháng 9/2014 và được tải về 7 triệu lần nhưng những người sử dụng thường không giữ lại nó. Để thúc đẩy, Yamada giảm 10% chi phí giao dịch trên Mercari tại Mỹ và lập kế hoạch sử dụng vốn đầu tư để quảng bá thông qua các trang mạng xã hội như Facebook.

Nhờ vậy, Mercari đã leo lên top 10 bảng xếp hạng những ứng dụng mua sắm được tải về trên các thiết bị của Apple hồi tháng trước, theo dữ liệu từ App Annie. Yamada cho biết, anh không ảo tưởng về những khó khăn trong cuộc chiến sắp tới nhưng giành được vị trí tốt hơn ở Mỹ là điều cần thiết để trở thành một công ty toàn cầu.

“Nếu không phải chúng tôi thì những người khác sẽ chiếm lĩnh thị trường Mỹ và chúng tôi cuối cùng sẽ phải đối mặt với họ tại Nhật. Trong trường hợp này, tấn công là cách phòng thủ tốt nhất”, anh chia sẻ.  

Cua biển Cà Mau bị giả mạo?

Loại cua này được bán với giá chỉ bằng một nửa hoặc một phần ba giá cua tại Cà Mau.

Thời gian gần đây, tại nhiều tuyến đường ở TP HCM như: Phan Văn Trị, Lê Đức Thọ (quận Gò Vấp); Phạm Văn Đồng (quận Thủ Đức)… xuất hiện nhiều nơi bày bán cua biển được quảng cáo là có nguồn gốc từ Cà Mau siêu rẻ chỉ khoảng 20.000 – 30.000 đồng/con. Người bán trương những băng rôn hết sức bắt mắt, quảng cáo cua Cà Mau gạch son, bao ngon, bao rẻ…

Anh Tuấn, đang bán loại cua siêu rẻ này trên cầu Tham Lương (quận 12, TP HCM), cho biết: “Cua nhỏ, trọng lượng mỗi con khoảng 200 – 300 gram, giá trung bình 20.000 – 30.000 đồng/con. Còn những loại lớn hơn như 500 – 700 gram giá khoảng 70.000 – 90.000 đồng/con tùy theo nhu cầu người mua”.

Cua giá rẻ được bán chủ yếu trên vỉa hè, lòng đường

Khi chúng tôi thắc mắc liệu cua này có phải chính gốc Cà Mau hay không, anh Tuấn khẳng định chắc nịch: “Cua biển Cà Mau “chính hãng” đấy. Chỉ có chúng tôi biết mối lấy hàng mới có giá rẻ, không dễ ai có để bán rẻ như vậy đâu. Mùa này cua gạch son ăn rất béo, thịt chắc bao ngon. Nếu các anh muốn ngon hơn thì lấy loại lớn hơn xíu, giá chỉ 160.000 đồng/kg. Đảm bảo không có nơi nào rẻ hơn chỗ tôi”.

Người bán tận tình quảng cáo rằng cua ngon nhưng giá rất rẻ

Còn chị Trang Phương, có điểm bán trên đường Lê Đức Thọ (quận Gò Vấp), cho biết: “Muốn có được cua giá rẻ như thế này không dễ, chúng tôi phải là khách hàng quen với các vựa ở chợ đầu mối và phải lấy hàng từ 3 giờ sáng. Bởi cua này giá rẻ, lại ngon nên được nhiều khách hàng chọn mua. Trung bình, tôi bán mỗi ngày ít nhất hơn 100 con các loại 30.000 – 50.000 đồng/con, sau khi trừ chi phí lãi hơn 1 triệu đồng”.

Tuy nhiên, trái ngược với lời quảng cáo bao ngon, siêu rẻ…, nhiều khách hàng đã ăn thử và cho biết loại cua này rất dở, nhiều con bị “ộp”, toàn vỏ, không dùng được.

Anh Hải, ngụ quận Gò Vấp, bức xúc: “Tuần vừa qua sinh nhật của tôi, mấy anh em thấy quảng cáo cua Cà Mau rẻ nên mua gần 500.000 đồng về sốt me và ram muối thì mới tá hỏa bởi cua toàn vỏ không có thịt, chỉ có những con lớn hơn thì dùng tạm. Cũng vì ham rẻ mà mất tiền oan uổng. Không biết có phải những loại cua này có nguồn gốc Trung Quốc hay không, nên chúng tôi không dám dùng nhiều”.

Trao đổi với phóng viên, anh Thanh Tường, vựa hải sản ở huyện Bình Chánh (TP HCM), cho biết không có chuyện cua biển Cà Mau giá siêu rẻ mà bán tràn lan ngoài đường như vậy. Thực chất, đó là những loại cua dạt, được các thương lái thu gom vận chuyển về từ nhiều tỉnh khác nhau ở BĐSCL, nơi bà con nông dân thường nuôi xen trong các đầm tôm, đất trồng lúa nên chất lượng không được thơm ngon.

“Họ dựa vào thương hiệu cua Năm Căn nổi tiếng của tỉnh Cà Mau để câu khách, bà con không nên ham rẻ mà mua nhầm”- anh Thường khuyến cáo.

Ông Danh ở chợ đầu mối Thủ Đức cũng khẳng định cua biển Cà Mau bị giả mạo vì ở thị trường TP HCM, cua biển Cà Mau có giá rất cao, khoảng 500.000 đồng/kg loại 1, gần 300.000 đồng/kg loại 2, do đó không thể có chuyện thương lái mua giá đắt bán giá rẻ được.

Theo Đình Thi/Nguời Lao Động