Làng môi giới phía Nam 'thờ ơ' với chứng chỉ hành nghề

Quy định môi giới BĐS phải có chứng chỉ hành nghề tại Thông tư 11/2015/TT-BXD của Bộ Xây dựng được cho là nhằm chấn chỉnh tình trạng "hỗn loạn" trong hoạt động môi giới.

Tuy nhiên, làm thế nào để chính sách đi vào thực tiễn đang có không ít hoài nghi.

Mang nặng tâm lý đối phó

Sau gần 2 tuần Thông tư 11 có hiệu lực (16/2/2015), khảo sát của phóng viên từ nhiều sàn giao dịch bất động sản (BĐS) cho thấy, hầu hết các nhân viên môi giới vẫn còn tỏ ra thờ ơ với quy định này. Lãnh đạo 1 sàn giao dịch đang có hơn 100 nhân viên môi giới nửa đùa nửa thật: “Quy định vậy thôi nhưng có ai bắt buộc đâu, khi nào bắt buộc ắt sẽ có chỗ 'mua sỉ' chứng chỉ cho nhân viên.

Thật ra không phải đến bây giờ mới có quy định về chứng chỉ hành nghề, mà trước đây đã từng có. Bản thân tôi cũng đã từng có chứng chỉ hành nghề môi giới mà không phải học, nhưng nay đã thất lạc”.

Không chỉ trường hợp nói trên, nhiều nhân viên môi giới khi trao đổi với phóng viên cũng tỏ ra không mấy mặn mà với việc học để lấy kiến thức, mà chủ yếu mang tâm lý đối phó. Một nhân viên môi giới tại 1 sàn giao dịch BĐS ở quận 2 cho biết, chưa nghe lãnh đạo doanh nghiệp thông báo gì về việc này nên cũng không nhất thiết phải đi học.

Ông Trần Khánh Quang, Tổng giám đốc Công ty Bất động sản Việt An Hòa cho rằng, mục đích của quy định buộc nhân viên môi giới phải qua đào tạo nhằm chấn chỉnh sự minh bạch cho thị trường là đúng, nhưng chưa đủ. Bởi cái gốc của sự minh bạch trong thị trường xuất phát trước hết từ sự minh bạch trong đầu tư dự án của chủ doanh nghiệp.

Nếu một doanh nghiệp nghiêm túc trong đầu tư dự án, có chủ trương minh bạch ngay từ đầu, thì dù nhân viên có chứng chỉ hay không vẫn sẽ minh bạch. Ngược lại, nếu nhân viên có chứng chỉ, nhưng bản thân các doanh nghiệp lập lờ trong đầu tư dự án, bán hàng, thì thị trường vẫn khó minh bạch. 

Các môi giới chưa cảm thấy có “ích lợi” gì từ việc phải có chứng chỉ.

Cần có chế tài mạnh

Ông Đoàn Chí Thanh, Phó tổng thư ký Hội Môi giới BĐS Việt Nam, Tổng giám đốc Công ty Địa ốc Hoàng Anh Sài Gòn cho rằng, môi giới BĐS đã được coi là một nghề trong cơ cấu nghề nghiệp tại Việt Nam và đã được pháp luật thừa nhận. Quy định cấp chứng chỉ hành nghề phải qua đào tạo, sát hạch bài bản, chặt chẽ sẽ tạo ra đội ngũ môi giới chất lượng, từ đó, nâng cao danh dự, giá trị của những người làm nghề là điều cần thiết.

Thực tế, thời gian qua, thực trạng môi giới BĐS có nhiều nhốn nháo, xuất hiện nhiều “thánh” bán BĐS theo kiểu đa cấp, ảnh hưởng không nhỏ đến thị trường, gây thiệt hại cho người tiêu dùng và làm mất lòng tin của người mua nhà.

Tuy nhiên, theo ông Thanh, quy định nhưng không có chế tài sẽ khó quản được các hoạt động môi giới đơn lẻ, cũng như các sàn giao dịch không chuyên nghiệp. Vì vậy, để quy định mang lại hiệu quả, cần sớm có chế tài cụ thể để quản lý hoạt động này, giúp cho thị trường trở nên minh bạch hơn.

“Thực tế thời gian qua, trên thị trường cũng đã xuất hiện các ‘khóa học’ môi giới, đầu tư BĐS trong 2-3 ngày, nhưng chẳng qua chỉ là trò ‘vẽ hoa vẽ bướm’ nhằm qua mặt nhà quản lý, hoặc lợi dụng người học để kiếm tiền. Bởi theo tôi, một vài ngày chẳng đủ để học gì đàng hoàng về kinh doanh BĐS cả”. Ông Thanh nói và cho rằng, theo quy định lần này, người muốn được cấp chứng chỉ hành nghề phải qua một khóa đào tạo và một kỳ thi sát hạch.

Trong đó, phải thi bắt buộc các nội dung như kiến thức cơ sở (gồm pháp luật liên quan đến kinh doanh bất động sản, thị trường BĐS, đầu tư BĐS, phòng chống rửa tiền trong kinh doanh BĐS) và phần kiến thức chuyên môn (gồm tổng quan về dịch vụ môi giới BĐS, quy trình và kỹ năng môi giới BĐS, giải quyết tình huống trên thực tế).

Còn theo ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội BĐS TP HCM, quy định nhân viên hành nghề môi giới BĐS phải có chứng chỉ không phải mới, song nội dung Thông tư 11 có tính ràng buộc hơn về công tác cấp chứng chỉ như phải được học kiến thức liên quan, quy định cụ thể hơn về việc cấp, rút chứng chỉ.

Ông Châu góp ý, đây cũng là một trong các nội dung để có thể kiểm soát tốt hơn việc các sàn giao dịch BĐS lập chui, tránh được tình trạng nhân viên bán hàng, tư vấn không có kiến thức. Song Bộ Xây dựng cần có chế tài cụ thể thì mới tránh được tình trạng được chăng hay chớ. Đồng thời, cần kiểm soát chặt hơn khâu học và cấp chứng chỉ, tránh để xảy ra tiêu cực.  

Theo Tăng Triển/Tin Nhanh Chứng Khoán

Petrolimex bị thanh tra kiến nghị xử lý hơn 1.191 tỷ đồng

Các vi phạm trong công tác quản lý, sử dụng vốn, sử dụng đất và kinh doanh của Petrolimex bị Thanh tra Chính phủ kiến nghị xử lý với số tiền 1.191 tỷ đồng và hơn 310.000 USD.

Trong kết luận thanh tra tại Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) ngày 5/6/2015, Thanh tra Chính phủ cho biết đã thực hiện việc kiểm tra tại tập đoàn này từ ngày 26/12/2013 đến 17/6/2014. Theo đó, Petrolimex đã vi phạm nhiều quy định trong công tác quản lý, sử dụng vốn, tài sản và cổ phần hóa doanh nghiệp; quản lý hoạt động kinh doanh của công ty mẹ và các công ty thành viên, cũng như quản lý đầu tư xây dựng, sử dụng đất trong suốt thời gian từ năm 2010 đến hết quý II/2013.

Cụ thể, trong hoạt động kinh doanh, Petrolimex nhiều lần không tuân thủ yêu cầu điều chỉnh giá theo đúng quy định trong Nghị định 84 về kinh doanh xăng dầu, cũng như văn bản yêu cầu của liên Bộ Tài chính - Công Thương. Tháng 9/2008, Bộ Công Thương đã có quyết định bãi bỏ việc phân vùng địa bàn và giá bán lẻ vùng 2. Tuy nhiên, đến tháng 9/2009, Petrolimex lại ban hành quyết định để tiếp tục phân vùng, với giá bán lẻ chênh lệch 2%.

Trong thời gian áp dụng quy định này (từ tháng 1/2/2010 đến tháng 6/2013), tính theo mức tăng 2% của sản lượng tiêu thụ thực tế, doanh thu vùng 2 của tập đoàn tăng gần 2.800 tỷ đồng. Theo kết luận thanh tra, việc tập đoàn định giá bán lẻ cao hơn giá do liên Bộ điều hành là chưa đúng thẩm quyền, chưa thực hiện đúng quy định trong Pháp lệnh giá.

Petrolimex nhiều lần điều chỉnh giá xăng trái ngược với yêu cầu từ liên Bộ Tài chính - Công Thương. Ảnh: Hoàng Hà.

Cũng trong thời gian này, công ty mẹ Petrolimex điều chỉnh giá bán nội bộ làm tăng doanh thu, lợi nhuận với số tiền gần 150 tỷ đồng, và điều chỉnh giám giá bán khiến doanh thu, lợi nhuận giảm tương ứng gần 770 tỷ đồng. Trong một vài đợt điều chỉnh giá bán nội bộ mặt hàng xăng RON 92 từ tháng 8/2011 đến tháng 12/2012, tập đoàn này nhiều lần tăng giảm trái ngược với yêu cầu của liên bộ Tài chính - Công Thương, dù số liệu tính toán xác định giá bán nội bộ của chính Petrolimex là không có cơ sở.

Ngoài ra, định mức chi phí hao hụt xăng dầu do tập đoàn xây dựng ban hành luôn cao hơn con số thực tế từ 35 đến 48%. Điều này dẫn tới lượng xăng dầu thừa theo phương pháp quản lý trên tăng dần qua các năm, và công ty mẹ phải mua lại từ các thành viên với giá trị từ 36 đến hơn 126 tỷ đồng. Trong khi đó, các công ty thành viên sẽ nhận được phí hàng gửi từ công ty mẹ, khiến hiệu quả kinh doanh của công ty mẹ giảm.

Với chi phí vận tải và chi phí bảo hiểm xăng dầu về tới cảng Việt Nam tính bình quân theo sản lượng và đơn giá thực tế của từng chuyến tàu trong quý I/2010 cho thấy, Petrolimex hạch toán vào giá cơ sở cao hơn so với chi phí thực tế. Trong khi đó, tập đoàn lại không đưa được cơ sở số liệu để tính toán, xác định các mức chi phí trên. Từ tháng 1/2010 đến tháng 6/2013, các chi phí này được đưa vào giá cơ sở theo mức cố định cao hơn thực tế tới 67,6 triệu USD, dẫn đến tăng giá bán, làm lợi cho thương nhân và gây thiệt hại cho người tiêu dùng.

Việc thuê tàu theo giá định hạn và Petrolimex thường làm cũng khiến chi phí vận chuyển gia tăng hơn so với phương án thuê chuyến thông thường. Hơn nữa, khi cùng sử dụng dịch vụ của Công ty cổ phần Vận tải Xăng dầu Vipco, so sánh với các đơn vị kinh doanh khác, giá thuê của Petrolimex luôn cao hơn.

Báo cáo kết luận thanh tra cũng cho thấy, trong các hoạt động khác như chi trả tiền lương, trích quỹ Bình ổn giá, đầu tư xây dựng, chuyển nhượng nhưng không đấu giá, đầu tư tài chính thiếu hiệu quả, gây thất thoát chưa thu hồi được hàng tỷ đồng tiền vốn...

Trước những vi phạm trên của Petrolimex, Thanh tra Chính phủ kiến nghị xử lý 1.191 tỷ đồng, và 310.000 USD. Đồng thời, cơ quan thanh tra cũng yêu cầu Bộ Công Thương xác định, truy thu thuế với 319.5 tấn dầu diesel đã bán tái xuất không đúng đối tượng.

Petrolimex cũng được yêu cầu trích bổ sung Quỹ bình ổn gần 5 tỷ đồng, xác định lại hơn 53,7 tỷ đồng dự phòng giảm giá đầu tư, thoái vốn đầu tư ngoài ngành chưa đúng quy định hơn 622 tỷ đồng. Tập đoàn phải xây dựng lộ trình thu hồi vốn kinh doanh cho vay xây dựng, cũng như thu hồi các khoản nợ phát sinh khác.

Petrolimex báo lãi gấp hơn 10 lần năm 2014 Theo báo cáo tài chính hợp nhất năm 2015, Petrolimex lãi trước thuế tới hơn 3.766 tỷ đồng, gấp hơn 10 lần so với cùng kỳ năm 2014.

Trả lời 'gây bão' của Cục trưởng Bộ Công Thương về đa cấp

Cục trưởng Cục Quản lý cạnh tranh (Bộ Công Thương) không trả lời rõ ràng trong vụ xử lý các sai phạm lừa đảo đa cấp của Liên kết Việt ngay cả khi báo chí đã lên tiếng.

5 tháng sau khi báo chí phát hiện ra những dấu hiệu lừa đảo đầu tiên của công ty đa cấp Liên kết Việt, sau khi Bộ Công an vào cuộc và đưa ra những kết quả sai phạm đầu tiên thì Cục Quản lý cạnh tranh Bộ Công thương, đơn vị xây dựng luật, cấp phép và giám sát hoạt động kinh doanh đa cấp vẫn không hề lên tiếng.

Cho đến ngày Chủ nhật 28/2 vừa qua, Cục đã phát đi một thông cáo báo chí cho biết đã xử lý vi phạm hành chính Liên kết Việt từ hồi tháng 11/2015 nhưng không một phương tiện thông tin đại chúng nào được biết.

Trong khi Liên kết Việt vươn chân rết đến 27 địa phương để lừa đảo 60.000 người trong suốt 1 năm thì Cục Quản lý cạnh tranh đã ở đâu?

Phóng viên đã có cuộc phỏng vấn với ông Bạch Văn Mừng, Cục trưởng Cục Quản lý cạnh tranh để làm rõ điều này.

- Thưa ông đã 5 tháng kể từ khi VTV cung cấp cho Cục Quản lý cạnh tranh những dấu hiệu sai phạm đầu tiên của công ty đa cấp Liên kết Việt, Cục khẳng định sẽ nhanh chóng vào thanh tra công ty này. Cho tới thời điểm này, Cục đã có kết quả thanh tra chưa?

Qua kiểm tra, điều tra của chúng tôi thì đã xác định được 10 hành vi vi phạm của công ty này.

- Nội dung vi phạm quan trọng nhất là việc thông tin sai sự thật về giả danh Bộ Quốc phòng thì không hề có trong kết quả kiểm tra?

Chúng tôi đi kiểm tra theo Nghị định 42 là xem các hành vi a, b, c như thế nào. Con bây giờ chẳng hạn như chị nói một công ty nào đó, giả sử không phải LKV người ta dùng một cái bằng khen khác, bảo chúng tôi đi để làm cái đó thì nó rất là khó.

- Công ty đa cấp biến tướng lôi kéo tới 60.000 người, tới 27 tỉnh thành trong chỉ chưa tới 1 năm trời, thì trách nhiệm chính thuộc về ai?

Trước hết trách nhiệm chính đầu tiên là của những người vi phạm pháp luật, vì đây là hành vi lừa đảo. Để xảy ra những chuyện là họ có những hội thảo, tuyên truyền dụ dỗ thì địa phương phải chịu trách nhiệm.

- Cục Quản lý cạnh tranh là đơn vị tham gia giám sát mà để hành vi này kéo dài trong suốt 1 năm thì trách nhiệm và năng lực tham gia giám sát thể hiện đến đâu?

Như tôi đã nói, chúng tôi thực thi công vụ cấp phép là như vậy, kiểm tra giám sát là như vậy và đã chủ động thực hiện, đã xử lý.

- Từ tháng 11/2015, Cục Quản lý cạnh tranh đã có quyết định xử lý vi phạm hành chính đối với LKV. Tại sao thời điểm đó Cục không công khai kết quả điều tra, xử lý này cho người dân được biết? Nếu mà kết quả được công khai sớm thì có thể đã có rất nhiều người không rơi vào bẫy đa cấp?

(Ông Bạch Văn Mừng chỉ cười, tỏ rõ sự bối rối và không trả lời).

Việt Nam chỉ có 1 đại diện vào danh sách tỷ phú Forbes 2016

Tỷ phú Phạm Nhật Vượng vẫn là người Việt duy nhất lọt vào danh sách những người giàu nhất thế giới của Forbes, xếp thứ 1.011. Đây là lần thứ 5 ông Vượng có tên trong danh sách này.

Tạp chí Forbes hôm nay công bố danh sách tỷ phú thế giới - bảng xếp hạng cho năm 2016. Năm nay, có 1.810 người lọt vào danh sách này, thấp hơn con số 1.826 người của năm ngoái. Tổng tài sản của các tỷ phú thế giới là hơn 6.480 tỷ USD, giảm 570 tỷ USD.

Như vậy, đây cũng là lần đầu tiên kể từ năm 2010, tài sản trung bình của các tỷ phú lọt vào danh sách Forbes giảm so với năm trước đó, chỉ đạt 3,6 tỷ USD, lùi 300 triệu USD.

221 tỷ phú rời khỏi danh sách năm nay, trong khi có 198 cái tên mới được điểm danh. 892 tỷ phú nghèo đi trong năm qua, và chỉ 501 người giàu lên.

Bill Gates tiếp tục giữ được vị trí người giàu nhất thế giới. Ảnh: Bloomberg.

Chỉ có 2 tỷ phú trong top 20 năm ngoái giữ được vị trí của mình trong năm nay. Bill Gates vẫn giữ vị trí là người giàu nhất thế giới, với 75 tỷ USD tài sản, giảm khoảng 4,2 tỷ so với năm ngoái. Xếp kế tiếp nhà sáng lập Microsoft là ông chủ đế chế hàng hiệu bình dân Zara, Amancio Ortega, và nhà đầu tư huyền thoại Warren Buffett.

Mark Zuckerberg được xem là người có bước nhảy vọt tốt nhất trong danh sách tỷ phú năm nay. Tỷ phú 31 tuổi cộng thêm vào tài sản của mình 11,2 tỷ USD trong năm 2015, và tiến thêm 10 bậc trong bảng xếp hạng. Trong top 20 của Forbes năm nay, có 2 tỷ phú châu Á, là ông trùm bất động sản Wang Jianlin và tỷ phú U90 Li Ka-shing.

Tỷ phú Phạm Nhật Vượng với tổng tài sản 1,8 tỷ USD vẫn là người Việt duy nhất lọt vào danh sách những người giàu nhất thế giới của Forbes, xếp thứ 1.011. Vị trí này được cải thiện hơn so với năm ngoái 107 bậc.

Năm 2015, theo Forbes, ông Phạm Nhật Vượng là tỷ phú USD duy nhất của Việt Nam, với khối tài sản 1,7 tỷ USD, tăng so với mức 1,6 tỷ USD của năm 2014.

Đây là là năm thứ tư liên tiếp ông Vượng có tên trong danh sách này.

Đại gia Thái: Cuộc xâm lấn tỷ USD vào Việt Nam Đổ ra hàng trăm triệu USD nhưng dường như các tỷ phú người Thái vẫn chưa dừng tìm kiếm cơ hội thâu tóm doanh nghiệp bán lẻ tại Việt Nam.

Khi ngành nhựa Việt rơi vào tay doanh nghiệp ngoại

5-6 tỷ USD là tổng ngân sách SCG dự kiến sẽ dùng để M&A tại Việt Nam đến năm 2020.

Được xem là một thị trường tiềm năng, ngành nhựa Việt Nam đang chịu sức ép cạnh tranh và đứng trước những cuộc thâu tóm của các doanh nghiệp ngoại đến từ Thái Lan, Nhật và Hàn Quốc. Sau những thương vụ M&A diễn ra vừa qua, dự báo làn sóng thâu tóm ở ngành nhựa sẽ còn tiếp diễn trong thời gian tới.

5-6 tỷ USD là tổng ngân sách SCG dự kiến sẽ dùng để M&A tại Việt Nam đến năm 2020.

Đại gia nhựa rơi rụng

Đứng trong tốp 5 công ty lớn thuộc lĩnh vực sản xuất bao bì nhựa, giữa năm ngoái, Công ty Nhựa Tín Thành đã bất ngờ bán lại 80% cổ phần cho Tập đoàn SCG (Thái Lan) với giá 44,4 triệu USD. Với SCG, đây chính là con đường ngắn nhất để họ mở rộng sản xuất và củng cố vị thế hàng đầu ngành bao bì tại thị trường Đông Nam Á.

Tín Thành là doanh nghiệp sản xuất bao bì nhựa mềm phức hợp lớn tại Việt Nam, có nhiều khách hàng lớn như Nestlé, Bayer, Dupont, C.P, Walmart, Trung Nguyên, Vinamit... Tuy nhiên, e ngại cạnh tranh gay gắt, họ đã quyết định bán mình.

Không chỉ thâu tóm Tín Thành, SCG còn thâm nhập sâu vào ngành nhựa xây dựng Việt Nam khi mua trên 20% cổ phần của Nhựa Bình Minh và gần 25% cổ phần của Nhựa Tiền Phong. Ðây là 2 doanh nghiệp nhựa đang chiếm khoảng 50% thị phần ngành nhựa xây dựng trong nước. Nếu tăng tỉ lệ sở hữu và thâu tóm thành công Nhựa Bình Minh và Nhựa Tiền Phong, SCG sẽ dễ dàng thống trị ngành nhựa xây dựng của Việt Nam.

Tính đến thời điểm này, SCG đã chi ra khoảng 121 triệu USD đầu tư vào 7 công ty Việt Nam thuộc lĩnh vực nhựa. Ngoài những doanh nghiệp đã nêu, SCG còn nắm giữ cổ phần tại một số công ty chuyên sản xuất nhựa gia dụng, bao bì khác như Liên doanh Việt - Thái Plastchem, Công ty Nhựa và Hóa chất TPC Vina, Công ty Chemtech và Công ty Vật liệu nhựa Minh Thái.

Ngoài ra, SCG cũng có vốn tại một số công ty nhựa Việt Nam khác như Công ty Giấy Kraft Vina, Công ty Công nghiệp Tân Á, Công ty Bao bì AP (Hà Nội), Công ty Bao bì Alcamax (Việt Nam), Công ty Sản xuất bao bì Packamex (Việt Nam)...

Nhà đầu tư Hàn Quốc và Nhật cũng rất thích thị trường nhựa Việt Nam. Tiêu biểu, Công ty Oji Holding Corporation của Nhật đã mua Công ty Bao Bì United, hay Sagasiki Vietnam mua Công ty Cổ phần In và Bao bì Goldsun. Gần đây, một tổ chức đầu tư của Nhật là RISA Partners cũng ngỏ ý muốn đầu tư vào Công ty Nhựa dân dụng Đông Á.

Cùng lúc đó, Công ty Cổ phần Bao bì nhựa Tân Tiến cũng phải “trao thân” cho người Hàn, gây bất ngờ lớn cho toàn bộ ngành nhựa Việt Nam. Công ty này niêm yết trên sàn chứng khoán và đứng trong tốp đầu những công ty nhựa phức hợp lớn. Sau hàng loạt vụ mua đi bán lại cổ phiếu giữa các cổ đông, bỗng một ngày, Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Lê Minh Cường của Tân Tiến bỗng nhận ra rằng lượng lớn cổ phiếu của Công ty đang chảy vào túi một đại gia Hàn Quốc.

Dù ngay sau đó, ông Cường huy động toàn bộ nguồn tài chính để tăng tỉ lệ sở hữu tại Tân Tiến nhưng mọi chuyện đã quá muộn. Hiện ông chỉ sở hữu 23,67% vốn Công ty, trong khi “tay thợ săn” Hàn Quốc đã nắm giữ tỉ lệ chi phối.

Cạnh tranh quá khốc liệt

Nếu Tín Thành có lịch sử hình thành 20 năm, thì Tân Tiến đã được thành lập từ năm 1966. Sản phẩm chủ yếu của Tân Tiến là các mặt hàng bao bì nhựa phức hợp gia công cho các đơn vị sản xuất khác, trong đó bao bì thực phẩm và hàng tiêu dùng chiếm khoảng 80%. Công ty này đang cung cấp sản phẩm cho nhiều doanh nghiệp lớn trong lĩnh vực sản xuất hàng tiêu dùng, dược phẩm, nông sản, thực phẩm như Unilever, Acecook, Miwon Việt Nam, Ajinomoto Việt Nam, Vedan Việt Nam, Trung Nguyên, Dutch Lady, Nestlé, Bayer Việt Nam... Năm 2014, doanh thu của Tân Tiến là 1.517 tỷ đồng, lợi nhuận 33 tỷ đồng.

Tuy nhiên, ngành nhựa Việt trong vài năm gần đây gặp nhiều khó khăn và lại phải cạnh tranh với doanh nghiệp ngoại, nên lợi nhuận ngày càng thấp. Thời hoàng kim của Tân Tiến là khoảng năm 2011 trở về trước, khi doanh thu chỉ hơn 1.000 tỷ đồng nhưng lợi nhuận lên đến 65-85 tỷ đồng. Sau khi thâu tóm Tân Tiến, nhà đầu tư Hàn Quốc đang cơ cấu lại doanh nghiệp này.

Theo ông Trần Việt Anh, Tổng Giám đốc Công ty Nam Thái Sơn và là Phó Chủ tịch Hiệp hội Nhựa - Cao su TP HCM, từng chia sẻ, các chủ doanh nghiệp nội đang cảm thấy một sức ép rất lớn khi Việt Nam tham gia vào Cộng đồng Kinh tế ASEAN và TPP. “Áp lực sợ cạnh tranh không nổi nên một số đã quyết định bán luôn doanh nghiệp”, ông nói.

Chưa bán doanh nghiệp, nhưng Công ty Nhựa Ngọc Nghĩa cũng đang gặp không ít khó khăn. Nhựa Ngọc Nghĩa vốn được biết đến là một công ty sở hữu thị phần lớn nhất về sản xuất chai PET cho các đối tác nổi tiếng như Coca-Cola, PepsiCo hay Vinamilk, với thị phần nhựa PET lớn nhất Việt Nam, chiếm khoảng 32-35%.

Tuy nhiên, vài năm trở lại đây, thị phần của Nhựa Ngọc Nghĩa liên tục giảm sút do thị trường ngày càng xuất hiện nhiều đối thủ cạnh tranh và một số đối tác đã tự xây dựng hệ thống sản xuất chai PET. Ở các lĩnh vực nhựa khác như nhựa gia dụng, nhựa bao bì cũng đã có quá nhiều đối thủ, khiến Công ty khó chen chân.

Theo báo cáo thường niên năm 2014 của Nhựa Ngọc Nghĩa, hầu hết sản phẩm truyền thống của Công ty đều đã có sự tham gia của đơn vị khác. Vì thế, họ phải chịu sức ép lớn về giá và lợi nhuận để có thể duy trì lượng khách hàng hiện hữu. Đó cũng là lý do vì sao công ty này mở rộng sang lĩnh vực thực phẩm.

Còn theo bà Phan Thị Hà Phương, Giám đốc Marketing Công ty Nhựa Rạng Đông, hầu hết các doanh nghiệp lớn trong ngành nhựa bao bì Việt Nam đều đã bán cho nhà đầu tư nước ngoài. “Nhựa Rạng Đông đang tích cực củng cố sản xuất, đẩy mạnh đầu tư công nghệ hiện đại hơn để giữ khách hàng truyền thống và phát triển những sản phẩm xuất khẩu”, bà cho hay.

Được biết, hiện thị trường xuất khẩu lớn nhất của ngành nhựa bao bì là Mỹ, chiếm tới 60%. Tiếp đến là Nhật với 15%. Trong thời gian tới, có thể thị trường Nhật sẽ gia tăng nhập khẩu nhựa bao bì từ Việt Nam vì không muốn hợp tác với các công ty bao bì Trung Quốc, do căng thẳng chính trị và cạnh tranh chi phí. Và đây sẽ là cơ hội cho các công ty nhựa bao bì tại Việt Nam.

”Hướng đi trong tương lai là các công ty nhựa sẽ tham gia vào ngành công nghiệp hỗ trợ, sản xuất cho các công ty tiêu dùng. Cách này sẽ giúp họ phát triển rất mạnh và không phải chịu sức ép cạnh tranh quá lớn”, bà Phương, Nhựa Rạng Ðông, nhận xét.

Cũng phải nói thêm, ngoài việc mua nhiều công ty ngành nhựa, các tập đoàn Thái Lan, Hàn Quốc và Nhật còn rất mạnh về bán lẻ sau khi mua lại và đầu tư nhiều hệ thống siêu thị, đại siêu thị tại Việt Nam. Họ vừa nắm sản xuất, lại vừa có sẵn hệ thống mạng lưới phân phối sản phẩm. Rõ ràng, các doanh nghiệp Việt sẽ khó có cửa cạnh tranh.

“Sau khi người Thái nắm Metro thì hiện nay, sản phẩm Thái ở đây đã chiếm 70-80%. Còn lại là hàng các nước khác và Việt Nam. Như vậy, các sản phẩm Việt sẽ khó tìm được chỗ đứng trong các siêu thị do người Thái làm chủ tại Việt Nam”, bà Vũ Kim Hạnh, Chủ tịch Hội doanh nghiệp hàng Việt Nam chất lượng cao, chia sẻ.

Chắc chắn, trong thời gian tới, Việt Nam sẽ còn phải chứng kiến nhiều cuộc thâu tóm khác của người Thái trong ngành nhựa và cả nhiều ngành khác. Theo thông tin đã công bố, 5-6 tỷ USD là tổng ngân sách SCG dự kiến sẽ dùng để M&A tại Việt Nam đến năm 2020.

'Cá mập' Thái rình mồi ở Việt Nam

Các đại gia người Thái liên tục đổ tiền vào các DN làm ăn kinh doanh tốt, các thương hiệu số một trên thị trường chứng khoán Việt Nam và không dưới mục đích đầu tư ngắn hạn.

Sau khi SCIC (Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn Nhà nước) quyết định thoái vốn tại 10 doanh nghiệp lớn, Vinamilk lập tức trình 4 kiến nghị về phương thức thoái vốn, trong đó có đề xuất không nên chia nhỏ số cổ phần bán mỗi lần thoái vốn, cho phép nâng giới hạn sở hữu của NĐT nước ngoài lên 100%,...

Cổ phiếu VNM liên tục tăng vọt, nhất là sau khi có thông tin DN đồ uống Fraser & Neave (F&N) của tỷ phú Thái Lan Charoen Sirivadhanabhakdi muốn mua lại 45% cổ phần VNM từ SCIC, với mức giá cao hơn khoảng 40% so với thị giá VNM khi đó.

Chân dung tỷ phú Thái Lan giữ nửa tỷ USD cổ phiếu Vinamilk.

Thông tin này nhanh chóng bị phía F&N bác bỏ. Tuy nhiên, nhiều NĐT không bất ngờ về khả năng này bởi trước đó, tỷ phú người Thái đã rất quan tâm tới thị trường Việt Nam với thương vụ chào mua Metro Việt Nam (đã mua thành công với giá 655 triệu euro) và đánh tiếng muốn trở thành cổ đông chiến lược của Sabeco (Tổng CTCP Bia - Rượu - Nước giải khát Sài Gòn).

Cũng từ lâu, F&N đã là cổ đông lớn thứ hai và là cổ đông ngoại lớn nhất tại Vinamilk. F&N nắm giữ 132,5 triệu cổ phiếu VNM (11%), trị giá khoảng 17 ngàn tỷ đồng (tương đương 760 triệu USD), chỉ đứng sau SCIC (45% cổ phần).

Các quỹ đầu tư của Thái đã thực hiện hàng loạt thương vụ thâu tóm đình đám và gây ấn tượng mạnh khi thu về lợi nhuận không nhỏ. Bên cạnh những thương vụ lớn như SCG bỏ 5 ngàn tỷ đồng thâu tóm Prime Group, Power Buy thuộc tập đoàn Thái Central Group mua 49% cổ phần điện máy Nguyễn Kim, nhiều quỹ đầu tư Thái cũng đang âm thầm gom cổ phiếu niêm yết trên TTCK Việt Nam.

Trong năm 2015, giới đầu tư chứng kiến một quỹ khá mới của Thái Lan, Ton Poh Thai Fund, liên tiếp trở thành cổ đông lớn của các DN tiềm năng. Các quỹ Finansia Syrus Securities hay Chairatchakarn cũng không ngừng đổ vốn vào các DN Việt. Đại gia trong lĩnh vực nhựa Nawaplastic Industries của Thái cũng đang chờ đợi để có thể tăng vốn tại 2 DN sản xuất nhựa hàng đầu Việt Nam là Nhựa Bình Minh (BMP) và Nhựa Tiền Phong (NTP).

'Cá mập' Thái: Nên lo hay mừng?

Chỉ trong một thời gian ngắn vài tháng, khoản đầu tư vào Công ty Cổ phần Xây dựng Cotec Coteccons (CTD) của quỹ The Ton Poh gia tăng gấp 2,4 lần lên gần 400 tỷ đồng cùng với khoản tiền cổ tức không nhỏ hơn chục tỷ đồng. Hiện tại, The Ton Poh là cổ đông lớn thứ 2 tại CTD và là cổ đông nước ngoài lớn nhất.

Đại gia Thái Lan chạy đua mua lại hệ thống Big C tại Thái Lan và Việt Nam

Sự gia tăng chóng mặt về giá của cổ phần Công ty Cổ phần Tàu cao tốc Superdong - Kiên Giang (SKG) cũng cho thấy dấu ấn đầu tư của The Ton Poh. Quỹ đầu tư này hiện cũng từng nắm giữ hơn 5% cổ phần của DN kinh doanh ô tô Hoàng Huy (HHS).

Trong khoảng 2 năm gần đây, nhiều quỹ đầu tư Thái khá quan tâm tới các cổ phiếu ô tô Việt. Bắt đầu từ năm 2014, quỹ đầu tư Thái Chairatchakarn (Bangkok) Co.,Ltd đã liên tiếp đổ tiền vào mua cổ phần Ô tô Trường Long (HTL) và hiện nắm giữ gần 28% cổ phần của DN này. Cổ phiếu HTL là một hiện tượng hiếm gặp trên TTCK Việt Nam với mức tăng 6 lần trong hơn một năm qua. Số vốn vài chục tỷ của Chairatchakarn cũng đã tăng lên tương ứng bên cạnh khoản cổ tức hàng chục tỷ đồng đã nhận được.

CTCK Thái Finansia Syrus Securities hiện cũng nắm giữ gần 8,2% cổ phần CTCP Dịch vụ tổng hợp Sài Gòn - Savico (SVC). Thời điểm Finansia mua vào, cổ phiếu SVC có giá khoảng 20 ngàn đồng, sau này có lúc lên gần 45 ngàn đồng/cp.

Khoản đầu tư của Nawaplastic Industries vào Nhựa Bình Minh (BMP) và Nhựa Tiền Phong (NTP) hay F&N vào Vinamilk trong vài năm qua cũng đã mang lại những khoản lợi nhuận lớn cho các NĐT Thái này.

Một câu hỏi đặt ra là, tại sao phần lớn các vụ đầu tư của người Thái đều thành công vang dội? Tại sao mỗi khi người Thái đổ tiền vào, cổ phiếu lại tăng giá rất nhanh và mạnh? Đại diện một CTCK cho rằng, đó là bởi chiến lược đầu tư của các tổ chức của Thái Lan rất bài bản. Họ đầu tư dài hơi và tập trung vào các DN có triển vọng, các DN đầu ngành. Sự tăng trưởng ổn định của Vinamilk với vị thế đầu ngành sữa, của BMP và NTP với vị thế đầu ngành nhựa,... hay sự khởi sắc của DN ngành ô tô cho thấy khẩu vị của các NĐT Thái.

Bên cạnh đó, các DN Thái không thuần thúy đầu tư tài chính. Làn sóng vốn vào các DN ôtô được đánh giá có liên quan tới cam kết Việt Nam mở cửa thị trường cho các nước ASEAN. Sự xuất hiện của Chairatchakarn với tư cách cổ đông của Trường Long có lẽ là hợp lý. Chairatchakarn là DN phân phối lớn nhất của xe tải Hino tại Thái Lan. Đây cũng là dòng sản phẩm mà Trường Long đang phân phối.

Theo ông Glenn B. Maguire, chuyên gia kinh tế trưởng khu vực Châu Á - Thái Bình Dương Ngân hàng ANZ, cổ phần hóa và tư nhân hóa là bước đi mà các nền kinh tế phải xử lý khi muốn chuyển lên nấc thang cao hơn trong chuỗi giá trị. Kỹ năng, công nghệ và trình độ sản xuất cao sẽ được mang tới Việt Nam. Tuy nhiên, nếu làm không tốt quá trình này, sẽ tạo cơ hội cho DN nước ngoài chiếm lấy cổ phần của DNNN lớn của Việt Nam, tận dụng lợi thế lao động giá trẻ để đầu tư, kiếm lời. Thay vì đầu tư trở lại cho nền kinh tế Việt Nam và tạo việc làm cho lao động Việt Nam, họ sẽ chuyển lợi nhuận về nước.

Nghịch lý cá tra

Thị trường cá tra ĐBSCL tồn tại nghịch lý: Dù giá giảm nhưng doanh nghiệp vẫn thiếu nguyên liệu để chế biến xuất khẩu

Giá cá tra trong 2 tháng đầu năm 2016 rớt xuống mức thấp nhất trong vòng 6 năm, dao động 18.000-19.400 đồng/kg. Trong khi đó, cùng kỳ năm 2014 và 2015, giá cá lần lượt ở mức 23.000 - 24.000 đồng/kg.

Thiếu cá do “treo” ao

Theo báo cáo của Hiệp hội Cá tra Việt Nam, tính đến cuối tháng 2, các địa phương ĐBSCL thả nuôi mới cá tra với diện tích 422 ha, giảm 19 ha so với cùng kỳ năm 2015. Sản lượng thu hoạch đạt 103.855 tấn, giảm 22 tấn so với cùng kỳ. Trong đó, nhiều tỉnh giảm diện tích thả nuôi như: Kiên Giang, Sóc Trăng, Hậu Giang, Đồng Tháp…

Cá tra nguyên liệu ở ĐBSCL đang thiếu nhưng giá cá vẫn không tăng

Hai tháng qua, nông dân Lê Hạ Huy (ngụ xã Định An, huyện Lấp Vò, tỉnh Đồng Tháp) như ngồi trên đống lửa vì giá cá tra liên tục giảm. Nhà có 6 ao nuôi nhưng giá cá xuống quá thấp khiến anh không còn mặn mà gì. “Tôi muốn nghỉ nuôi nhưng 30 nhân công lấy gì mà sống? Cá tra trong ao mới được 400-500 g/con, dự kiến 2 tháng nữa mới thu hoạch, hy vọng lúc đó giá tăng trở lại” - anh Huy nói.

Anh Nguyễn Tuấn Kiệt (ngụ phường Thới Thuận, quận Thốt Nốt, TP Cần Thơ) than vãn: “Giá cá tra xuống thấp quá, chỉ còn 18.500-19.000 đồng/kg, trong khi giá thành sản xuất 19.000-20.000 đồng/kg nên tôi “treo” ao từ trước Tết tới giờ, khi nào giá lên lại mới đầu tư nuôi”.

Từng được mời tham gia diễn đàn của Quốc hội về nghề nuôi cá tra ở ĐBSCL, ông Nguyễn Hữu Nguyên - Giám đốc HTX Thủy sản ở xã Mỹ Phú, huyện Châu Phú, tỉnh An Giang - cho biết cá size (cỡ) nhỏ dùng cho chế biến xuất khẩu hiện được các doanh nghiệp (DN) mua vào với giá 19.300 đồng/kg. Trong khi đó, giá thành cho mỗi ký cá loại này đã vào khoảng 22.000 đồng/kg. Như vậy, người nuôi cầm chắc lỗ gần 3.000 đồng/kg. Đặc biệt, nếu như không tìm được đầu ra khi để cá quá lứa (2,5-3 kg/con), giá giảm xuống chỉ còn 17.300 đồng/kg, người nuôi càng lỗ nặng.

Theo ông Nguyên, dù giá cá tra đã giảm thê thảm nhưng muốn bán cho DN cũng không phải dễ dàng vì phải qua các tay “cò” - từ cò “chỉ”, tức người chuyên giới thiệu các hầm cá cho DN thu mua đến “cò mổ”, tức người của DN đến xem cá.

Cải thiện chất lượng cá tra

Theo thống kê của Tổng cục Hải quan, tổng kim ngạch xuất khẩu cá tra trong tháng 1/2016 đạt gần 150 triệu USD, tăng 8,3% so với cùng kỳ năm 2015. Trong đó, xuất khẩu sang Mỹ đạt hơn 33,7 triệu USD (tăng 8,6%), EU gần 25 triệu USD, Trung Quốc và Hồng Kông hơn 17 triệu USD (tăng 33,2% so với cùng kỳ). Xuất khẩu tăng nhưng từ đầu năm nay, giá cá tra lại xuống thấp một cách khó hiểu.

Lý giải điều này, ông Nguyễn Ngọc Hải, Chủ nhiệm HTX Nuôi cá tra Thới An (quận Ô Môn, TP Cần Thơ) cho rằng hiện nay, đa phần DN đều có vùng nuôi cá tra, số nông hộ nuôi rất ít do thua lỗ. Hơn nữa, hàng tồn đọng của các nhà máy trong năm 2015 còn nên họ phải bán số lượng này hết mới thu mua cá trong dân. “Theo tôi, trong năm nay, cá tra vẫn tiếp tục gặp khó khăn do Mỹ bắt đầu áp dụng đạo luật nông trại có hiệu lực từ đầu tháng 3/2016” - ông Hải nhận định.

Ông Hải cũng cho rằng Việt Nam đã gia nhập WTO (Tổ chức Thương mại thế giới), mới đây là TPP (Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương) nên tình hình càng khắt khe hơn khi nước ngoài đặt ra nhiều hàng rào kỹ thuật. “Tôi nghĩ các tham tán thương mại của nước ta phải biết hoặc tìm hiểu luật, chiêu trò của thị trường các nước rồi về phổ biến cho DN để họ nắm bắt, hiểu rõ nhằm có cách ứng phó và buôn bán hợp lý” - ông đề nghị.

Theo ông Lê Chí Bình, Phó Chủ tịch Hiệp hội Nghề nuôi và Chế biến thủy sản tỉnh An Giang, thông tin về việc thiếu cá tra nguyên liệu chỉ đúng một phần chứ chưa nói lên được bản chất về tình hình nuôi trồng, chế biến, xuất khẩu mặt hàng này. Bởi lẽ, các DN lớn làm ăn bài bản đều đã xây dựng được vùng nguyên liệu riêng hoặc liên kết với nông dân.

“Các DN này có báo cáo với chúng tôi là đã xây dựng được vùng cá tra nguyên liệu với khoảng 70% nhu cầu cho chế biến xuất khẩu nên không phải lo gì về chuyện này. Cái đáng lo hiện nay là các thị trường truyền thống như Mỹ hay châu Âu có giá xuất cao, khoảng 2,2 USD/kg phi lê, thì đang bị thu hẹp lại vì nhiều lý do khác nhau. Trong khi đó, thị trường có giá xuất thấp, khoảng 1,9 USD/kg phi lê như Trung Quốc, lại có xu hướng tăng lên. Giá cả là do thị trường quyết định chứ không còn cách nào để tháo gỡ được” - ông Bình băn khoăn.

Sẽ đưa cá tra lên sàn giao dịch

Theo TS Võ Hùng Dũng, Phó Chủ tịch Hiệp hội Cá tra Việt Nam, từ nay đến năm 2019, hiệp hội sẽ xây dựng đề án xếp hạng DN trong chuỗi ngành hàng cá tra, dự án bản đồ cụm ngành cá tra về vùng nuôi, bản tin giá cả ngành, đề án tái cấu trúc ngành hàng cá tra ở ĐBSCL, phát triển đề án sàn giao dịch điện tử sản phẩm cá tra Việt Nam - Mekong Fish Market nhằm mục tiêu cải thiện chất lượng ngành cá, nâng hình ảnh con cá tra đối với người tiêu dùng trong và ngoài nước.

Theo Thốt Nốt-Ca Linh/Người Lao Động